GEZIEN WORDEN 2026 Zomernummer MagaSien HET GLAZEN KIND JAARBEELD 2025 “HET DUBBELE AAN HET LEVEN MET EELKE IS SOMS LASTIG TE LATEN ZIEN.” 2
3 Zie je mij? VAN DE VOORZITTER INHOUD Sien is een belangenvereniging voor verwanten van mensen met een verstandelijke beperking. De interviews en de bijdragen in dit MagaSien zijn met zorg samengesteld. De verhalen zijn persoonlijk en een weergave van hoe de schrijver of degene die geïnterviewd is zich een en ander herinnert en dit in zijn herinnering en gevoelens blijvend een plaats gekregen heeft. Sien is hier niet aansprakelijk voor. Juni 2026 Jaargang 68 nummer 2 Oplage 2.500 ISSN 1385 - 6502 Adres Postbus 1155 3860 BD Nijkerk info@sien.nl www.sien.nl Tel. 030 - 236 37 38 Bank NL45 RABO 0132 935 805 t.n.v. Sien, Nijkerk Redactie: Margreeth Bronsema (Transmissie) Maarten Haasnoot Jolanda den Hartog Martien Hoekzema (Transmissie) Nicoline Versluys Ine Woudstra Vormgeving: IDD l www.idd.nu MagaSien wordt gedrukt op FSC-gecertificeerd papier. Sien lidmaatschap Het lidmaatschap loopt per kalenderjaar. Opzeggen tot 2 maanden voor aanvang van het volgende kalenderjaar. Steun Sien: Sien is afhankelijk van giften. Wil je ons opnemen in je testament of een periodieke schenking doen? Neem contact op met onze penningmeester Cees van den Brekel, mail naar info@sien.nl of bel 030 236 37 38. Meer informatie vind je op onze website: www.sien.nl/steunons. © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen en/of openbaar gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie. Als ik denk aan ons thema ‘Gezien worden’, denk ik ook aan het prachtige liedje van Maaike Ouboter, “Zie je mij”. Zij verwoordt het prachtig in haar lied: Wat zie je als je goed kijkt Wat zie je eigenlijk echt Zie je m'n ogen of zie je de tijd Die daar lijnen omheen heeft gezet Als ouder van een zoon of dochter met een verstandelijke beperking zal er achter iedere regel een verhaal zitten — een verhaal van zorgen, doorgemaakte emoties, maar ook trots en oneindige liefde. We interviewden Christiaan hierover, zijn verhaal lees je op pagina 4 en verder. Groei je op binnen een gezin met een broertje of zusje met een verstandelijke beperking, word je dan ook gezien? En wat als je vader of moeder een verstandelijke beperking heeft — word jij dan wel écht gezien? Gerrit-Jan schreef een prachtig essay over ‘het glazen kind’, je leest het op pagina 8. Gezien worden is essentieel, voor ieder mens. Gezien worden is een fundamentele menselijke behoefte die cruciaal is voor ons mentaal welzijn, zelfvertrouwen en voor gezonde verbindingen met anderen. Het gaat verder dan alleen opgemerkt worden; je voelt je gerespecteerd en gekend, je bestaat! Voor iedereen met een beperking, en zeker voor mensen met een verstandelijke beperking, maakt gezien worden onderdeel uit van inclusie: erbij horen en mee mogen en kunnen doen. Dat begint met gezien worden. We hopen daar met dit MagaSien ook aan bij te dragen! Het is zomer, er is volop licht! Laten we het licht omarmen en het laten schijnen op iedereen. Want iedereen mag worden gezien zoals hij of zij is: menselijk, kwetsbaar en uniek. Ine Woudstra, voorzitter Reageren? Ik ontvang graag je e-mail via ine@sien.nl. Wie zie jij? Ik bungel. Dat is het woord. Ik ben een soort aanhangsel van de gemeente. Officieel hoor ik erbij. Mijn naam staat op een lijst in de computer. Maar in het echte leven….zweef ik ernaast. Nu ik hier over denk merk ik dat het me wat doet. Het maakt me klein. Onzichtbaar. Alsof mijn aanwezigheid er niet echt toe doet. Alsof ik er ben om het plaatje van de kerk compleet te maken “kijk, ook mensen met een beperking horen erbij”. Ine IN DIT NUMMER 11 VRAAG HET SIEN Hoe kan ik me er op voorbereiden dat mijn kind uit huis gaat? 12 COLUMN MARJAN: GEZIEN 14 JAARBEELD 2025 Jaaroverzicht van Sien 16 AGENDA GEZIEN (WILLEN) WORDEN Interview met Christiaan Jelsma 4 ONDER DE BLOTE HEMEL Gastcolumn Lilian Sijbesma 7 HET GLAZEN KIND Essay door Gerrit-Jan van Meeteren 8 6 IK ZIT ER WEL, MAAR IK HOOR ER NIET BIJ. Laat het weten met een uniek kaartje. Een set van vijf kaarten kost slechts 8 euro! Zie je m'n vuist en m'n koppig verstand Of zie je de wilskracht, het lef Staat hier een reden om boos op te zijn Of kijk je naar iemand die vrij is Wat moet, vraagt moed! Ik ben anders net als jij Mooi jou te SIEN Vandaag vieren we jou! Gefeliciteerd!
4 5 Op wat voor manier voelde jij je gezien toen je bij de geboorte, zes jaar geleden, het nieuws hoorde dat Eelke het syndroom van Down heeft? “Dat moment sloeg in als een bom, want je weet helemaal niet goed wat het inhoudt en de grond zakte onder onze voeten weg. Ondanks dat familie en vrienden langskwamen, hadden mijn vrouw en ik in dat eerste begin vooral elkaar. Het enige dat we konden doen was elkaar letterlijk vasthouden. Vlak voordat we de officiële uitslag hoorden baden we om een wonder, we hoopten haast tegen beter weten in. In de lift in het ziekenhuis kwamen we een schoonmaker tegen die mijn vrouw nog kende van vroeger. Toen we vertelden van Eelke zei hij: ‘Wacht, kom even mee.’ In de schoonmakerskantine trok hij een foto uit zijn kluisje en liet ons vol trots zijn zoontje zien. Met het syndroom van Down. ‘Het is een cadeautje, het komt goed,’ verzekerde hij ons. Dat hebben we gezien als het wonder dat we nodig hadden. De zorgen waren niet weg, maar God is erbij, God heeft Zijn oog op dit kindje. Dat gaf ons weer grond onder onze voeten.” Hoe heeft het maken van de voorstelling ‘De Verdenking’ je geholpen in dit proces? “Ik denk dat iedereen z’n eigen manier zoekt om uiting te geven aan het proces van levend verlies. Van het afscheid nemen van verwachtingen die je hebt als ouder. Als ik muzikant zou zijn, zou ik het vangen in een liedje. Nu schrijf ik er columns over en maakte ik de voorstelling. Misschien is dat ook wel mijn manier om me gezien te voelen. Daar had ik vooral in het eerste jaar veel behoefte aan, ondertussen is dat wat afgenomen. Veel vrienden en bekenden hebben de voorstelling gezien, dat gaf erkenning en inzicht in wat het met mij deed. Ik deel daarin over mijn proces hoe ik als vader afscheid neem van verwachtingen. Ik vind het belangrijk om daarin eerlijk te zijn en het brengt gelijk verbinding. Na een voorstelling praten we vaak met mensen na die zich herkennen. Dan voelde ik me ook echt wel gezien. Dus ja, ik denk dat ik ook wel graag gezien wil worden en die voorstelling gaf mij dat.” Wat is voor anderen moeilijk om te zien? “Wat voor anderen heel makkelijk is, bijvoorbeeld even een ijsje halen, is voor ons nooit ‘even’. Veel mensen begrijpen niet dat het zo intensief is en dat we als ouders altijd aanstaan. Alles wat we doen kost veel energie en spontaniteit is dan lastig, iets wat we daarvoor wel hadden. Tegelijk willen we dat ook niet altijd laten zien, want we willen natuurlijk ook graag onze goede kant tonen, laten zien hoe leuk hij is en hoe fijn het is dat hij in ons leven is. Dat dubbele aan het leven met Eelke is soms lastig te laten zien. In de kerk gaat Eelke ook vaak mee naar voren als er gezongen wordt. En iedereen zegt dan dat het juist fijn is als hij erbij is, en hij maakt ook wel eens lawaai. Dus is het altijd weer de balans zoeken tussen je gezien weten en geen overlast willen veroorzaken. Maar dat hij zo welkom is, dat is erg fijn.” Wat wil je aan andere ouders meegeven? “Om iets te doen met die pijnpunten, met creativiteit, want door je kwetsbaar op te stellen ontstaan er ook weer mooie verbindingen. In die eerlijkheid zit veel. En tegelijk, wat kan ik nou zeggen, mijn zoontje is nog maar 6. Ik kan me voorstellen dat hoe ouder je wordt, het verlies ook groter wordt en dat het niet makkelijker wordt. Het gaat er vooral om, dat je je verwachtingen moet bijstellen, en dan die verwachtingen ook weer moet bijstellen, en zo verder. Eigenlijk is het dan de kunst om verwachtingsloos in het leven te staan en nog meer los te laten. Daarom vind ik het ook juist mooi om te kijken wat we juist kunnen leren van onze zoon met Down. Henri Nouwen schreef het boek ‘Adam’, waarin hij vertelt over de intensieve zorg voor Adam en hoe hij juist daardoor anders is gaan kijken. Dat is voor mij de kern, om dat om te draaien: wat kan ik leren van hem? Als ik zo in het leven kan komen te staan, dat zou wel heel mooi zijn.” 'Als ik muzikant zou zijn, zou ik het vangen in een liedje' Gezien (willen) worden Als je, net als Christiaan, vader of moeder bent geworden van een kind met een beperking, voelt het misschien alsof de grond onder je voeten verdwijnt. Christiaan gaf ruimte aan de hoogte- en dieptepunten van de komst van zijn zoon Eelke door het maken van de voorstelling ‘De Verdenking’. Tegelijk vindt hij dat hij niet per se meer aandacht nodig heeft, want ‘iedereen heeft met lijden te maken in het leven’. In gesprek over een balans vinden tussen ‘gezien willen worden’, accepteren dat het leven loopt zoals het gaat en ruimte geven voor levend verlies. Op 13 juni vierde Sien haar 70-jarig bestaan o.a. met interactief theater aan de hand van herkenbare situaties in het leven van een naaste van iemand met een beperking. Christiaan Jelsma begeleidde deze middag met een lach en een traan. Een verslag hiervan is te vinden op Sien.nl/jubileum.
Verder lezen? Word lid van Sien! en ontvang 3x per jaar ons MagaSien in je brievenbus. 5 goede redenen om lid te worden: ✓ Persoonlijk advies van onze consulent en ervaringsdeskundige ouders. ✓ Gratis themabijeenkomsten en ontmoeting met andere ouders en verwanten. ✓ 3x per jaar het ledenblad MagaSien en maandelijks een digitale nieuwsbrief. ✓ Toegang tot actuele informatie en gratis downloadbare brochures. ✓ Belangenbehartiging en beïnvloeding van beleidsmakers en politici. Je bent al lid van Sien voor € 45,- per jaar. Word lid van Sien
www.sien.nlRkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=