4 5 Op wat voor manier voelde jij je gezien toen je bij de geboorte, zes jaar geleden, het nieuws hoorde dat Eelke het syndroom van Down heeft? “Dat moment sloeg in als een bom, want je weet helemaal niet goed wat het inhoudt en de grond zakte onder onze voeten weg. Ondanks dat familie en vrienden langskwamen, hadden mijn vrouw en ik in dat eerste begin vooral elkaar. Het enige dat we konden doen was elkaar letterlijk vasthouden. Vlak voordat we de officiële uitslag hoorden baden we om een wonder, we hoopten haast tegen beter weten in. In de lift in het ziekenhuis kwamen we een schoonmaker tegen die mijn vrouw nog kende van vroeger. Toen we vertelden van Eelke zei hij: ‘Wacht, kom even mee.’ In de schoonmakerskantine trok hij een foto uit zijn kluisje en liet ons vol trots zijn zoontje zien. Met het syndroom van Down. ‘Het is een cadeautje, het komt goed,’ verzekerde hij ons. Dat hebben we gezien als het wonder dat we nodig hadden. De zorgen waren niet weg, maar God is erbij, God heeft Zijn oog op dit kindje. Dat gaf ons weer grond onder onze voeten.” Hoe heeft het maken van de voorstelling ‘De Verdenking’ je geholpen in dit proces? “Ik denk dat iedereen z’n eigen manier zoekt om uiting te geven aan het proces van levend verlies. Van het afscheid nemen van verwachtingen die je hebt als ouder. Als ik muzikant zou zijn, zou ik het vangen in een liedje. Nu schrijf ik er columns over en maakte ik de voorstelling. Misschien is dat ook wel mijn manier om me gezien te voelen. Daar had ik vooral in het eerste jaar veel behoefte aan, ondertussen is dat wat afgenomen. Veel vrienden en bekenden hebben de voorstelling gezien, dat gaf erkenning en inzicht in wat het met mij deed. Ik deel daarin over mijn proces hoe ik als vader afscheid neem van verwachtingen. Ik vind het belangrijk om daarin eerlijk te zijn en het brengt gelijk verbinding. Na een voorstelling praten we vaak met mensen na die zich herkennen. Dan voelde ik me ook echt wel gezien. Dus ja, ik denk dat ik ook wel graag gezien wil worden en die voorstelling gaf mij dat.” Wat is voor anderen moeilijk om te zien? “Wat voor anderen heel makkelijk is, bijvoorbeeld even een ijsje halen, is voor ons nooit ‘even’. Veel mensen begrijpen niet dat het zo intensief is en dat we als ouders altijd aanstaan. Alles wat we doen kost veel energie en spontaniteit is dan lastig, iets wat we daarvoor wel hadden. Tegelijk willen we dat ook niet altijd laten zien, want we willen natuurlijk ook graag onze goede kant tonen, laten zien hoe leuk hij is en hoe fijn het is dat hij in ons leven is. Dat dubbele aan het leven met Eelke is soms lastig te laten zien. In de kerk gaat Eelke ook vaak mee naar voren als er gezongen wordt. En iedereen zegt dan dat het juist fijn is als hij erbij is, en hij maakt ook wel eens lawaai. Dus is het altijd weer de balans zoeken tussen je gezien weten en geen overlast willen veroorzaken. Maar dat hij zo welkom is, dat is erg fijn.” Wat wil je aan andere ouders meegeven? “Om iets te doen met die pijnpunten, met creativiteit, want door je kwetsbaar op te stellen ontstaan er ook weer mooie verbindingen. In die eerlijkheid zit veel. En tegelijk, wat kan ik nou zeggen, mijn zoontje is nog maar 6. Ik kan me voorstellen dat hoe ouder je wordt, het verlies ook groter wordt en dat het niet makkelijker wordt. Het gaat er vooral om, dat je je verwachtingen moet bijstellen, en dan die verwachtingen ook weer moet bijstellen, en zo verder. Eigenlijk is het dan de kunst om verwachtingsloos in het leven te staan en nog meer los te laten. Daarom vind ik het ook juist mooi om te kijken wat we juist kunnen leren van onze zoon met Down. Henri Nouwen schreef het boek ‘Adam’, waarin hij vertelt over de intensieve zorg voor Adam en hoe hij juist daardoor anders is gaan kijken. Dat is voor mij de kern, om dat om te draaien: wat kan ik leren van hem? Als ik zo in het leven kan komen te staan, dat zou wel heel mooi zijn.” 'Als ik muzikant zou zijn, zou ik het vangen in een liedje' Gezien (willen) worden Als je, net als Christiaan, vader of moeder bent geworden van een kind met een beperking, voelt het misschien alsof de grond onder je voeten verdwijnt. Christiaan gaf ruimte aan de hoogte- en dieptepunten van de komst van zijn zoon Eelke door het maken van de voorstelling ‘De Verdenking’. Tegelijk vindt hij dat hij niet per se meer aandacht nodig heeft, want ‘iedereen heeft met lijden te maken in het leven’. In gesprek over een balans vinden tussen ‘gezien willen worden’, accepteren dat het leven loopt zoals het gaat en ruimte geven voor levend verlies. Op 13 juni vierde Sien haar 70-jarig bestaan o.a. met interactief theater aan de hand van herkenbare situaties in het leven van een naaste van iemand met een beperking. Christiaan Jelsma begeleidde deze middag met een lach en een traan. Een verslag hiervan is te vinden op Sien.nl/jubileum.
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=