WAT MOET, VRAAGT MOED 2026 Najaarsnummer MagaSien WOONHUIS UIT DE KUNST: “ECHT KWETSBAAR ZIJN VRAAGT MOED” MOED, GELOOF ÉN EEN BEETJE HULP VAN SIEN voor verwanten van mensen met een verstandelijke beperking 3
3 Niet altijd groots en zichtbaar VAN DE VOORZITTER INHOUD Sien is een belangenvereniging voor verwanten van mensen met een verstandelijke beperking. De interviews en de bijdragen in dit MagaSien zijn met zorg samengesteld. De verhalen zijn persoonlijk en een weergave van hoe de schrijver of degene die geïnterviewd is zich een en ander herinnert en dit in zijn herinnering en gevoelens blijvend een plaats gekregen heeft. Sien is hier niet aansprakelijk voor. Oktober 2026 Jaargang 68 nummer 3 Oplage 2.500 ISSN 1385 - 6502 Adres Postbus 1155 3860 BD Nijkerk info@sien.nl www.sien.nl Tel. 030 - 236 37 38 Bank NL45 RABO 0132 935 805 t.n.v. Sien, Nijkerk Redactie: Margreeth Bronsema (Transmissie) Maarten Haasnoot Jolanda den Hartog Martien Hoekzema (Transmissie) Nicoline Versluys Ine Woudstra Vormgeving: IDD l www.idd.nu MagaSien wordt gedrukt op FSC-gecertificeerd papier. Sien lidmaatschap Het lidmaatschap loopt per kalenderjaar. Opzeggen tot 2 maanden voor aanvang van het volgende kalenderjaar. Steun Sien: Sien is afhankelijk van giften. Wil je ons opnemen in je testament of een periodieke schenking doen? Neem contact op met onze penningmeester Cees van den Brekel, mail naar info@sien.nl of bel 030 236 37 38. Meer informatie vind je op onze website: www.sien.nl/steunons. © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen en/of openbaar gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie. Moed wordt vaak gezien als iets groots, iets wat in relatie staat tot grote prestaties of moeilijke beslissingen. Maar in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking laat het zich juist zien in het alledaagse en het kleine. Moed zit in het blijven zoeken naar wat iemand nodig heeft. In het steeds opnieuw aansluiten bij de belevingswereld van de ander. Het vraagt moed om nabij te zijn wanneer gedrag moeilijk te begrijpen is en om steeds opnieuw te kijken naar de mens achter de beperking. En om ruimte te geven voor eigen keuzes, hoe lastig dat soms ook is. Zorgen voor mensen met een verstandelijke beperking vraagt betrokkenheid, aandacht en doorzettingsvermogen. Als ouders, broers, verwanten of als kind die opgroeide bij ouders met een verstandelijke beperking. Het betekent soms omgaan met teleurstellingen, maar ook het blijven zien van kansen, talenten en mogelijkheden. Het zit in het blijven geloven in de waarde van ieder mens, in het bieden van veiligheid en vertrouwen, en in het iedere dag opnieuw aanwezig zijn voor de ander. Moed: de bereidheid om naast iemand te blijven staan, ongeacht de uitdagingen die op je pad komen. Ine Woudstra, voorzitter Reageren? Ik ontvang graag je e-mail via ine@sien.nl. Gratis e-learning Ik sprak een moeder bij een zorglocatie. Ze herkende de zorgen die ik had over de zorg voor haar kind. Ze knikte, aarzelde en zei toen zacht: "Maar een klacht indienen doe ik niet, hoor. Waar moet hij anders naartoe?" Die zin liet me niet meer los. Ine IN DIT NUMMER 11 VRAAG HET SIEN Hoe ga je om met negatieve reacties? 12 COLUMN VAN MARJAN 13 SIEN BEÏNVLOED Lisa Westerveld 16 SIEN ONTMOET Agenda en meer MOED HEBBEN IS PIJN OMARMEN Interview met Kees Ritmeester 4 NIEUW BELEIDSPLAN VOOR SIEN 6 WAT MOET VRAAGT MOED IN DAARLERVEEN 8 7 voor verwanten van mensen met een verstandelijke beperking ‘WAAR MOET HIJ ANDERS HEEN?’ Een introductie van KOVB (kinderen van ouders met een (licht) verstandelijke beperking). Hoe herken je ze | Wat hebben ze nodig | Wat kun je bieden. Voor: Professionals in zorg en onderwijs Waar: www.sien.nl/kovb
4 5 Snoeien “Vanmorgen stond ik met mijn vrouw naar de druiven in onze tuin te kijken. Ik ben altijd licht geïrriteerd over hoeveel zij snoeit, al die lange loten gaan eraf. Maar vanmorgen stonden we vol verwondering te kijken naar het resultaat. Zo mooi. Zo ervaar ik het ook met het leven. Het snoeien, het lijden dat we meemaken, is misschien pijnlijk. Maar juist door het snoeien ontstaat er meer bloei.” Alles goed willen doen Zo ontspannen heeft Kees niet altijd in het leven gestaan. Met zijn perfectionisme en drive om kwaliteit te leveren en dingen goed te doen was hij bezig om dingen te repareren. “Maar toen werd Jakko (nu 37) geboren. Onze oudste zoon heeft het downsyndroom, praat bijna niet en heeft het verstandelijk vermogen van een 3-4-jarige. Daar heb ik het in het begin moeilijk mee gehad. Ben je zo perfectionistisch en krijg je een kind ‘die zomaar dingen kan zeggen’ en ook recalcitrant reageert. Daar schaamde ik me voor. Dat voelt Jakko vervolgens haarfijn aan en versterkt zijn gedrag dan nog een keer.” Moed om de wereld in te stappen Inmiddels kijkt hij vol trots naar zijn zoon en verzucht vol liefde: “Nu ben ik jaloers op wie hij is. Ik ben er zo trots op dat hij lekker is wie hij is. Hij maakt zich niet druk over wie de grootste auto heeft of welke schoenen iemand draagt. Hij ís er gewoon en stapt met moed de wereld in, een wereld die hem niet altijd goed begrijpt.” Voor Kees is dit een belangrijke spiegel: “Ik wilde altijd van betekenis zijn, dingen doen, regelen, en veel werken. Maar langzaam ontdek ik dat ik niet altijd van betekenis hoef te zijn. Dat klinkt misschien gek, maar ik mag allereerst er gewoon zíjn. Ik mag met moed een wereld instappen die mij ook niet altijd begrijpt en zijn wie ik ben. Dat heb ik van Jakko geleerd.” Pijn omarmen Naast dat hij veel van Jakko leert ontdekt hij ook in zijn geloof een diepere laag van vreugde. “Ik heb lang in een overlevingsmodus geleefd. Met positiviteit, doorgaan, relativeren en een grap maken liet ik de pijn in mijn leven niet toe. Dat is veel gemakkelijker dan kwetsbaar zijn en echt te durven zeggen, hier ben ik bang, verdrietig of heb ik gefaald… Dat vraagt moed. Maar ik ontdekte dat als ik de pijn en ellende die ik heb meegemaakt ten diepste omarm, dan ontstaat er ruimte. Het is natuurlijk wel een transitie van jaren, van lagen afpellen en delen die je niet kende laten helen.” “Voor mij draait het daarbij om de liefde van God, ook op die plekken waar ik mij niet geliefd voel, waar het eenzaam is, of als er niemand mij liefheeft, ook daar is God.” Kees vertelt dat hij God dankt voor alle pijn en moeite in zijn leven. “Die had ik echt nodig om te worden wie ik ben. Het is dan ook niet dat ik nog méér wil worden, ik wil minder verbergen van wie ik ben.” Genieten Voor Kees betekent ‘moeten’ dus je tanden op elkaar en doorgaan. ‘Moed’ is stilstaan, naar binnen kijken en toelaten wat er op dat moment werkelijk is en dat durven toelaten. Dat zorgt ervoor dat hij niet meer zoveel hoeft, dat er ruimte ontstaat om te zijn. Hij verwoordt het zo: Ik was altijd bezig met dingen te repareren, nu mag ik mijn leven bewonen.” Enthousiast vervolgt hij: “Jaaa, en dan kun je gaan genieten. Dan hoeft er zoveel niet meer. Dat gun ik ook andere ouders in het ouderschap en iedereen in z’n leven. Dat als je de moed vindt om alles in je leven te omarmen, ook je pijn en verdriet en dingen die je kwijt bent geraakt en als je erbij stil staat en het toelaat, dat er dan een diepe vreugde in je zit, een vrede die alle verstand te boven gaat.” Ik ben jaloers op wie Jakko is. Hij laat zien dat je moedig kunt zijn door jezelf te blijven. Je hoeft niet meer de held te zijn van je verhaal, maar je mag de hoofdpersoon durven worden. Dat vraagt veel moed. Moed hebben is pijn omarmen Kees Ritmeester (60) is vader, ondernemer en gebruikte lange tijd positiviteit om pijn en lijden in zijn leven weg te duwen. Door zijn zoon Jakko, zijn geloof en een levenslange zoektocht leeft hij nu juist vanuit een andere instelling. “Door de pijn op het diepste niveau te omarmen, ontstaat er ruimte en mag ik echt zijn wie ik ben.” '‘Moeten’ is je tanden op elkaar en doorgaan. ‘Moed’ is stilstaan, naar binnen kijken en toelaten wat er op dat moment werkelijk is.' Ik was altijd bezig met dingen te repareren, nu mag ik mijn leven bewonen.
Verder lezen? Word lid van Sien! en ontvang 3x per jaar ons MagaSien in je brievenbus. 5 goede redenen om lid te worden: ✓ Persoonlijk advies van onze consulent en ervaringsdeskundige ouders. ✓ Gratis themabijeenkomsten en ontmoeting met andere ouders en verwanten. ✓ 3x per jaar het ledenblad MagaSien en maandelijks een digitale nieuwsbrief. ✓ Toegang tot actuele informatie en gratis downloadbare brochures. ✓ Belangenbehartiging en beïnvloeding van beleidsmakers en politici. Je bent al lid van Sien voor € 45,- per jaar. Word lid van Sien
www.sien.nlRkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=