4 5 Ritme “Kerst, carnaval, Valentijnsdag, Pasen, Pinksteren… je kunt het zo gek niet verzinnen of wij vieren het hier op Nieuw Woelwijck,” vertelt Wilma van Vondel enthousiast over het dorp waar ze als begeleider werkt. “Bij veel mensen zijn de feesten een manier om met spanning om te gaan, na het vieren is er ontspanning. Dat komt volgens mij ook door het ritme en de voorspelbaarheid die erin zit. Met Pinksteren doen we ieder jaar dezelfde puzzeltocht en doen bewoners enthousiast mee, juist omdat ze weten wat er gaat komen. Met Kerst halen ze altijd op het dorpsplein samen als groep een kerstboom en na Driekoningen wordt het weer opgeruimd. Het ritme is ieder jaar hetzelfde.” “De kunst van de zorg binnen Nieuw Woelwijck vind ik echt zo mooi als ik daar als moeder naar kijk,” vertelt Wilma Klaassen. “Dat gemeenschapsgevoel is heel groot, het ‘noaberschap’. Met het hele dorp ben je gericht op de bewoners en de vieringen. Het lijkt allemaal heel simpel, maar er is goed over nagedacht, de missie en visie vind je dan terug in de praktijk.” Kijken naar wat kan “Toen ik hier kwam werken vroeg ik me wel eens af of de bewoners juist niet onrustig werden van al die feesten,” zegt Wilma van Vondel. “Dit herken ik wel,” vult Wilma Klaassen aan. “Soms is tijd en ruimte voor mijn dochter niet te pakken en te snappen, voor haar en dus voor mij ook haast niet. Daarnaast hebben we als gezin ook onze eigen vieringen en tradities, die we ook niet overboord willen gooien. Dan voelt het al snel als veel, teveel? Gelukkig wordt er heel goed gekeken naar wat een bewoner zelf aan kan. Bijvoorbeeld, afgelopen jaar redde Naomi het niet om op Hemelvaartsdag 8 kilometer te wandelen tijdens het dauwtrappen, maar we zorgden ervoor dat ze het laatste stukje wel meeliep, daardoor had ze toch het gevoel dat ze erbij hoorde. Ik vind dat wel fijn, dat we in goed overleg zoiets kunnen beslissen en misschien is het volgend jaar weer anders, dat kan ook.” Verjaardagen Ook verjaardagen hebben eenzelfde ritueel waar iedereen binnen de woongroep betrokken is. Van het kopen van cadeautjes bij de dorpswinkel tot het ophalen van de taart bij de bakker door de jarige zelf, het is allemaal voorspelbaar en gericht op de persoon die jarig is. Vieren wordt zo meer dan een feestje, het worden belangrijke markeringen die betekenis geven. Rouwen Nieuw Woelwijck bestaat sinds 1977 en de meeste bewoners blijven er wonen tot het einde van hun leven. Ook als er iemand overlijdt wordt er stilgestaan, gerouwd én het leven gevierd. Wilma van Vondel vertelt hoe ook daarin veiligheid en voorspelbaarheid zit: “Laatst overleed een bewoner van onze groep, de dorpsklok luidde om 18u, zo wist iedereen dat er iemand overleden was. Op de dag van de begrafenis kregen bewoners en bezoekers een rode roos. In het dorpshuis ging de kist nog één keer open en iedereen die wil kon afscheid nemen. We legden alle rozen in de kist, zaten om de kist heen en zongen haar favoriete liedjes van K3. Bij het uitdragen sloten ouders en medewerkers de kist en klonk, zoals altijd bij een afscheidsdienst, het ‘stille nacht’, tot de kist in de auto lag, omgeven door de rozen. Zo vieren we het leven, licht, maar met ruimte voor verdriet en het nemen van afscheid.” Feest “Wat volgens mij de kunst is, is om te kijken wat mogelijk is voor mijn dochter. Dat is niet eenvoudig, want ze kent veel mogelijkheden van de tijd dat ze jonger was,” reflecteert Wilma. “Wij als gezin, ik als individu, moeten steeds weer alles onder loep nemen. Van idee, naar uitvoering. Voorspelbaar en met de juiste woorden, zonder onnodige informatie. Zo komt ze iedere maand een nachtje logeren. Met de roze koffer in de gele auto, een mooi logeerweekend tegemoet. Voorspelbaar voor haar, met vaak verrassende uitspraken en een vrolijk gezicht. Met chips op zaterdagavond.” Eén keer per maand brengt Wilma Naomi naar bed in haar eigen huis. “Een feestje voor ons samen.” Uiteindelijk komen Wilma en Wilma tot de conclusie dat de vieringen rust en ruimte geven in het dorpsleven van Nieuw Woelwijck, ook als het ingewikkeld wordt en het vragen oproept, als het spanning oproept of verdriet om wat er niet is. Ook dan blijven ze samen vieren, om het leven zin en richting te geven. “Toen ik hier kwam werken vroeg ik me wel eens af of de bewoners juist niet onrustig werden van al die feesten,” “We vieren álles, zo geven we ritme aan het leven.” Een feestje bouwen, een verjaardag, het wisselen van seizoenen… er valt genoeg te vieren in het leven. Bij dorpsgemeenschap Nieuw Woelwijck (Groningen), waar mensen met een verstandelijke beperking wonen in een beschermde omgeving, pakken ze het zo aan dat vieringen het ritme van de tijd bepalen. Niet alleen omdat er genoeg te vieren valt, maar ook omdat rituelen en symbolen helpen bij houvast. Hoewel het soms ook ingewikkeld wordt. Wilma Klaassen (moeder van Naomi, bewoonster Nieuw Woelwijck) en Wilma van Vondel (begeleider van de woning waar Naomi woont) vertellen over hun ervaringen. Samen vieren, betekent dat iedereen betrokken is op zijn of haar eigen manier.
RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=